Madaxweynaha Cameroon oo dalkiisa booqasho keliya ku taga, inta badan waqtigiisana ku qaata Switzerland

YAOUNDE — Madaxweynaha Cameroon Paul Biya, oo dalka xukumayay tan iyo 1982-kii, ayaa wajahaya dhaleeceyn xooggan oo baraha bulshada ah kadib markii uu dib ugu soo laabtay dalka, xilli ay Cameroon la tacaalayso shaqo la’aan baahsan iyo colaado gooni-u-goosad ah oo muddo ku dhow toban sano socday.

Biya, oo dib loo doortay sannadkii hore si uu u galo xilli-xileedkiisii siddeedaad, ayaa ka mid ah hoggaamiyeyaasha ugu muddada dheer qaaradda Afrika. Dad badan oo dalkaas ku nool ayaa noloshooda oo dhan ku soo qaatay isaga oo madaxweyne ah.

Soo laabashadiisa toddobaadkan ayaa dhalisay hadal-hayn badan oo internetka ah, iyadoo dad badan ay ka caroodeen maqnaanshihiisa muddada dheer iyo safarradiisa joogtada ah ee Switzerland.

Qoraallo kaftan ah oo baraha bulshada lagu baahiyay ayaa soo jeediyay in madaxweynaha 93-jirka ah uu dalkiisa ugu soo laabanayo sidii hoggaamiye booqasho rasmi ah ku imanaya waddan kale.

“Dadka Cameroon, waxaan isweydiinayaa sida aad dareemaysaan, maadaama madax dal oo dhan uu dalkiisa booqasho ku imanayo,” ayuu qof isticmaala TikTok ku qoray qoraal si weyn loo faafiyay.

Warbixin uu sannadkii 2018 soo saaray Mashruuca Warbixinnada Dambiyada Abaabulan iyo Musuqmaasuqa (OCCRP) ayaa lagu qiyaasay in Biya uu ku dhowaad afar sano iyo bar ku qaatay safarro gaar ah oo uu dibadda ugu maqnaa tan iyo markii uu xukunka qabtay. Tiradaasi waxay ahayd qiyaas ku salaysan xogtii la heli karay xilligaas, waxaana la sheegay inuu safarro kale galay sannadihii ka dambeeyay.

Sannadkii 2024, Biya ayaa dalka ka maqnaa ku dhowaad laba bilood. Sannadkan, wuxuu dibadda joogay muddadii u dhexeysay 7-dii Juun iyo 20-kii Agoosto, sida lagu sheegay warbixinta.

Intii lagu jiray ololihii doorashada madaxtinimada ee 2025, madaxweynuhu si weyn ugama dhex muuqan isu-soo-baxyada ololaha, arrintaas oo sii kordhisay su'aalaha laga keenay sida uu dalka u maamulo.

Dowladda Cameroon ayaa difaacday safarradiisa, iyadoo iska fogeysay wararka sheegaya inuu caafimaad ahaan liito. Waxay ku adkeysatay in Biya uu dalka meel fog ka maamuli karo, inkastoo xilka madaxweyne ku-xigeenka uu bannaan yahay.

Dowladda ayaan isla markiiba ka jawaabin codsi faallo looga dalbaday oo ku saabsan safarrada madaxweynaha.

Biya ayaa xukunka qabtay 1982-kii, markii uu xilka kala wareegay madaxweynihii ugu horreeyay ee Cameroon, Ahmadou Ahidjo. Muddada dheer ee uu xukunka hayay ayaa dhalisay dhaleeceyn ku saabsan dimuqraadiyadda iyo isbeddelka hoggaanka dalka.

Cameroon ayaa sidoo kale wajahaysa colaadda gobollada ay ku badan yihiin dadka ku hadla afka Ingiriisiga, halkaas oo kooxaha gooni-u-goosadku ay muddo sannado ah la dagaallamayaan ciidamada dowladda, taas oo sababtay dhimasho, barakac iyo dhibaatooyin bani'aadannimo.

GAROWE ONLINE