Iran oo Beeniyay Sheegashada Trump ee Gacan-ku-haynta Marinka Hormuz: Halkee ayay Marayaan Wadahadalladu?

Image

TEHRAN — Iran ayaa beenisay hadal uu Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ku sheegay in Washington ay “si buuxda gacanta ugu hayso” Marinka Hormuz, iyadoo Tehran ku adkeysatay in marin-biyoodkan muhiimka ah uusan dib u furmi doonin ilaa Mareykanku aqbalo shuruudaha Iran isla markaana uu beddelo hab-dhaqankiisa.

Mohsen Rezaei, madaxa cusub ee Golaha Sare ee Amniga Qaranka Iran, ayaa safiirka Shiinaha ee Tehran, Cong Peiwu, u sheegay in furitaanka marinku ku xiran yahay isbeddel dhinaca Mareykanka ah.

“Inta Mareykanku uusan beddelin hab-dhaqankiisa oo uusan aqbalin shuruudaha Iran, Marinka Hormuz lama furi doono,” ayuu Rezaei yiri, sida ay baahisay wakaaladda wararka Tasnim.

Marinka Hormuz, oo xilliyada nabadda ay maraan qiyaastii shan meelood meel shidaalka iyo gaaska dabiiciga ah ee dunida loo dhoofiyo, ayaa noqday mid ka mid ah meelaha ugu xasaasisan dagaalka Mareykanka iyo Israel kula jiraan Iran.

Iran ayaa xirtay marinka wax yar kadib markii duqeymaha Mareykanka iyo Israel ay ka bilowdeen Iran dhammaadkii bishii Febraayo. Wadahadallada lagu raadinayo xal dagaalka ayaa hakad ku jira, iyadoo maamulka iyo ammaanka marin-biyoodkaasi noqdeen qodob muhiim u ah khilaafka.

Tehran waxay sheegtay inay arrimaha mustaqbalka Marinka Hormuz kala hadlayso oo keliya Cumaan, oo qayb ka mid ah marin-biyoodku dhex maro biyaha ay maamusho.

Trump: “Annaga ayaa gacanta ku hayna”

Trump ayaa Talaadadii wariyeyaasha kula hadlay Joint Base Andrews, isagoo sheegay in Mareykanku si buuxda u maamulo marinka.

“Waxaan si buuxda gacanta ugu haynaa Marinka Hormuz. Annaga ayaa maamulna; cid kale ma maamusho,” ayuu yiri Trump.

Hase yeeshee, xaaladda dhabta ah ee marin-biyoodka ayaa weli cakiran. Hay’adda UK Maritime Trade Operations ayaa sheegtay in isu-socodka maraakiibta ganacsigu uu weli aad u hooseeyo, isla markaana weerarro iyo falal carqaladeyn ah ay sii socdaan, iyadoo Mareykanka iyo Iran labaduba ay xannibaado ka wadaan gudaha iyo hareeraha marinka.

Tehran ayaa shuruudaha ay ku xirtay dib-u-furista Hormuz ku dartay qaadista cunaqabateynta, sii-deynta hantida Iran ee dibadda lagu xannibay iyo magdhow laga bixiyo weerarradii lagu qaaday dalka.

Rezaei ayaa sidoo kale dalbaday in Mareykanku joojiyo xannibaadda badeed ee dekedaha Iran, isla markaana la gaaro xabbad-joojin guud oo gobolka ah, oo ay ku jiraan Gaza iyo Lubnaan.

Weerarrada maraakiibta oo sii socda

Xiisadda marin-biyoodka gobolka ayaa sii kordheysa. Talaadadii, ciidamada Mareykanka ayaa weeraray markab ay sheegeen inuu ku sii jeeday deked Iran ku taalla, xilli uu marayay Gacanka Cumaan.

Dhanka kale, mas’uuliyiinta Yemen ayaa sheegay in lix qof lagu dilay weerar Xuutiyiintu ku qaadeen markab xamuul oo Sacuudi ah oo marayay Marinka Bab al-Mandab.

Dhacdadan ayaa lagu tilmaamay dhimashadii ugu horreysay ee ka dhalata weerarrada Xuutiyiinta ee maraakiibta tan iyo markii uu billowday dagaalka Mareykanka iyo Israel kula jiraan Iran.

Isku mar, xiisadaha ka jira Hormuz, Gacanka Cumaan iyo Bab al-Mandab waxay sii kordhinayaan khatarta ku wajahan marin-biyoodka ganacsiga caalamiga ah iyo sahayda tamarta adduunka.

Su’aasha ugu weyn ayaa hadda ah in Washington iyo Tehran ay heli karaan waddo diblomaasiyadeed oo lagu heshiiyo maamulka iyo dib-u-furista Hormuz, ama in muranka marin-biyoodkani uu dagaalka u horseedi doono marxalad kale oo ka khatar badan.

GAROWE ONLINE 

Related Articles