Qareen: Dacwad lagu soo oogay ilaaliyaha gaarka ah ee Ilhaan ayaa loo adeegsaday raadinta xog ka dhan ah

Dacwad-oogayaasha federaalka Maraykanka ayaa bilo ku hawlanaa sidii ay xog ka dhan ah xildhibaanad Ilhaan Cumar uga heli lahaayeen Cabdullaahi Maxamed ( Cabdulahi Dheere) , oo muddo kooban ahaa ilaaliyaheeda gaarka ah ee xildhibaanada, iyagoo isla muddadaas ku waday dacwad la xiriirta jawaabo uu bixiyey xilli uu dalbanayey degganaanshaha dalkaas, sida uu qoray The New York Times.

Warbixinta, oo wargeysku daabacay Arbacadii, ayaa soo bandhigtay faahfaahin ku saabsan dadaallada ay baarayaashu ku doonayeen inay Cabdullaahi uga dhigaan markhaati la shaqeeya dacwad-oogayaasha baaraya xildhibaanadda laga soo doorto gobolka Minnesota.

Qareenkiisa, Bruce Rivers, ayaa sheegay in loo soo bandhigay in laga caawiyo sidii looga baajin lahaa masaafurin haddii uu bixiyo xog wax u dhimaysa Ilhaan. Wuxuu sheegay in Cabdullaahi aanu hayn wax xog ah oo dembi ku caddaynaysa xildhibaanadda.

Wasaaradda Caddaaladda ayaa bishii Sebteembar laashay dacwaddii Cabdullaahi. Jawaab ay siisay wargeyska ayay ku sheegtay in kiiskaasi aanu xiriir la lahayn baaritaannada hadda socda, waxayna ka gaabsatay su’aalihii kale ee faahfaahsanaa.

Baaritaanka Ilhaan ayaa lagu eegayaa taariikhda socdaalka qoyskeeda iyo macaamillo maaliyadeed, sida ay sheegtay warbixintu. Waxaa qayb ka ah tuhun ku saabsan in guur ay gashay sannadkii 2009 loo adeegsaday helitaanka sharciga degganaanshaha nin la tuhunsan yahay inuu walaalkeed yahay. Ilhaan ayaa marar badan beenisay sheegashadaas.

Baaritaanka ayaa bannaanka u soo baxay bishii hore, markii ciidamo federaal ahi baareen gurigeeda Washington, dad ku dhowna loogu yeeray inay ka markhaati furaan xeerbeegti weyn. Ilhaan, oo toddobaadkii hore markii shanaad dib loogu doortay Koongareeska, ayaa diidday inay wax sharci-darro ah samaysay, waxayna baaritaanka ku tilmaantay cadaadis siyaasadeed oo uga imanaya Madaxweyne Donald Trump.

Wareysi socdaal oo isu beddelay dacwad

Cabdullaahi, oo haysta dhalashooyinka Soomaaliya iyo Britain, ayaa bishii Oktoobar 2025 galay wareysi qayb ka ahaa codsigiisa degganaanshaha rasmiga ah ee Maraykanka, kaddib markii uu guursaday haweeney muwaadinad Maraykan ah oo ku nool Minnesota.

Sida uu sheegay Rivers, waxaa la weydiiyey su’aalo ay ka mid ahaayeen inuu dowladda Soomaaliya u shaqeeyey isagoo Maraykanka jooga iyo inuu wax xiriir ah la yeeshay mas’uuliyiin ama siyaasiyiin Maraykan ah.

Cabdullaahi ayaa labada su’aaloodba kaga jawaabay maya, inkastoo uu Ilhaan ilaalinayey intii ay booqanaysay Puntland, isla markaana uu booqday xafiiskeeda Koongareeska. Qareenkiisa ayaa sheegay in aqoontiisa Ingiriisiga oo kooban ay sababtay inuusan fahmin su’aalaha.

Codsigiisii degganaanshaha waa la diiday. Bishii Febraayo, wuxuu helay warqad lagu ogeysiinayo in lagu baarayo inuu isagoo dhaarsan been u sheegay sarkaal dowladeed, taas oo keeni karta xabsi gaaraya shan sano.

Qareenno socdaalka iyo dacwad-oogayaal hore oo wargeysku la hadlay ayaa sheegay in arrintani aanay caadi ahayn. Codsiyada degganaanshaha waa la diidi karaa haddii loo arko in qofku bixiyey xog been ah, balse xaaladahaas marar dhif ah ayay isu beddelaan dacwad ciqaabeed.

Su’aalo ku saabsan Ilhaan iyo lacag dhan $10,000

Bishii Maarso, dacwad-oogayaasha Minneapolis ayaa Cabdullaahi iyo qareenkiisa ku casuumay kulan lagu eegayey xogta uu hayo iyo suurtagalnimada inuu la shaqeeyo baarayaasha.

Rivers ayaa sheegay in su’aalaha kulanka intiisa badan ay ku saabsanaayeen Ilhaan: sida ay Soomaaliya uga soo qaxday, guurarkeeda iyo arrimo maaliyadeed.

Waxaa sidoo kale la weydiiyey lacag dhan 10,000 oo doollar oo la sheegay inay ku lug lahaayeen Ilhaan iyo nin la dhashay Cabdullaahi. Qareenku wuxuu sheegay in baarayaashu lacagtaas ku tilmaameen mid laga yaabo inay laaluush ahayd.

Hase yeeshee, warbixintu waxay sheegtay in dukumentiyada maxkamaddu aanay caddayn aragtida ay dowladda ka qabtay lacagtaas, mas’uuliyiintuna aanay ka jawaabin su’aalaha laga weydiiyey.

Cabdullaahi ayaa markii dambe walaalkiis wax ka weydiiyey lacagta, dabadeedna dacwad-oogayaasha u sheegay in walaalkiis ku tilmaamay deyn la iska bixiyey, sida uu sheegay Rivers.

Qareenku wuxuu sheegay in macmiilkiisu isku dayey inuu ka jawaabo su’aalaha, balse aanu xog badan ka hayn nolosha gaarka ah ee Ilhaan. Wuxuu ku adkaystay in shaqadii ilaalinta ee uu u qabtay aanay ka dhignayn inay xiriir dhow lahaayeen.

Rivers ayaa sidoo kale sheegay in dacwad-ooge kulanka joogay uu dhowr jeer ku celceliyey in baaritaanku ka imanayo Aqalka Cad. Sheegashadaas waxay ku salaysan tahay hadalka qareenka; warbixintu ma soo bandhigin xaqiijin madax-bannaan oo ku saabsan cidda hagaysay baaritaanka.

Jawaabta xafiiska Ilhaan

Jackie Rogers, oo u hadashay Ilhaan, ayaa wargeyska u sheegtay in xildhibaanaddu aanay Cabdullaahi si toos ah u shaqaaleysiin. Waxay cambaareysay sheegashada ah in dowladda ay caawimaad dhinaca socdaalka ah ku beddelanaysay xog wax u dhimaysa xildhibaanadda.

Rogers ayaa arrinta ku tilmaantay adeegsiga awoodda dowladda si loo cabsi geliyo dadka siyaasadda ku mucaaradsan maamulka. Waxay ka gaabsatay su’aalaha ku saabsan xiriirka Ilhaan iyo Cabdullaahi iyo macaamilka lacagta ee la sheegay inuu khuseeyey walaalkiis.

Trump iyo mas’uuliyiin sare oo maamulkiisa ka tirsan ayaa hore si fagaare ah ugu baaqay in Ilhaan la baaro. Bishii Maarso, Trump ayaa munaasabad ka dhacday Aqalka Cad ku sheegay inuu rajaynayo in baaritaan lagu sameeyo. Madaxweyne ku-xigeenka JD Vance ayaa isla bishaas sheegay inuu Stephen Miller kala hadlay arrimo la xiriira eedeymaha socdaalka ee loo jeediyey xildhibaanadda.

Markhaati-furkii iyo laalidda dacwadda

Horraantii Abriil, Cabdullaahi ayaa si rasmi ah loogu soo oogay dacwadda, waxaana maxkamadeyntiisa loo qorsheeyey 26-ka Oktoobar.

Hase yeeshee, 3-dii Sebteembar ayaa loogu yeeray inuu ka markhaati furo xeerbeegti weyn oo Washington ku eegaysay caddeymo la xiriira baaritaanka Ilhaan. Qareenkiisu wuxuu sheegay in la siiyey xasaanad ka ilaalinaysa in hadallo uu halkaas ka sheego oo isaga dembi ku noqon kara loo adeegsado dacwad ka dhan ah.

Rivers ayaa sheegay in Cabdullaahi uu ku celiyey wixii uu hore uga sheegay lacagta iyo inuusan xog la taaban karo ka hayn guurarka iyo taariikhda socdaalka Ilhaan.

Maalintii xigtay, dacwad-oogayaashu waxay codsadeen in la laalo dacwaddiisa. Sababta ay maxkamadda u gudbiyeen waxay ahayd in bishii Agoosto lagu bilaabay habraaca masaafurinta, sidaas darteedna aanay dowladda federaalku dan dambe u arag sii wadista dacwadda iyadoo la filayo inuu dalka ka baxo.

Ryan Wood, oo hore u ahaa dacwad-ooge federaal ah iyo garsoore socdaal oo Minnesota ka shaqeeyey, ayaa wargeyska u sheegay in dacwad noocan ahi aad u dhif tahay. Wuxuu su’aal geliyey sida loo caddayn karo in qofku si ula kac ah been u sheegay marka ay jiraan caqabado luuqadeed iyo su’aalo aan si cad loo qeexin.

Wood iyo dacwad-oogayaal kale oo hore ayaa sidoo kale sheegay in ballanqaadyo la xiriira sharciga degganaanshaha ay dhaawici karaan kalsoonida lagu qabo markhaatiga, maadaama la weydiin karo inuu xogta u bixiyey si uu faa’iido ugu helo kiiskiisa.

Cabdullaahi ayaa Maraykanka ka baxay wax yar kaddib markii dacwaddiisa la laalay, isagoo xaaskiisa kaga tagay dalkaas, sida uu sheegay qareenkiisu. Markii The New York Times kula xiriiray Nairobi, wuxuu ka gaabsaday inuu kiiska ka hadlo, isagoo sheegay inuu faahfaahin bixin doono marka uu u arko waqtiga ku habboon.