Qaramada Midoobay oo soo afjartay howlgalkeedii siyaasadeed ee Soomaaliya

MUQDISHO — Qaramada Midoobay ayaa Sabtidii soo afjartay howlgalkeedii siyaasadeed ee Soomaaliya, kaddib in ka badan 30 sano oo ay dalka ka waday dadaallo la xiriira nabad-dhisidda, dib-u-dhiska dowladnimada, dib-u-heshiisiinta iyo taageerada hay’adaha dowladda.

Xiritaanka Howlgalka Kumeelgaarka ah ee Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNTMIS) ayaa calaamad u ah dhammaadka marxalad dheer oo ku saabsan kaalintii siyaasadeed ee hay’adda, iyadoo mas’uuliyadihii howlgalka si tartiib tartiib ah loogu wareejiyay hay’adaha dowladda Soomaaliya iyo hay’adaha kale ee Qaramada Midoobay.

Sarkaalka ugu sarreeya UNTMIS, Raisedon Zenenga, ayaa sheegay in xiritaanka howlgalka uusan ka dhignayn dhammaadka xiriirka iyo iskaashiga Qaramada Midoobay iyo Soomaaliya, balse uu yahay bilowga marxalad cusub.

"Maanta ma aha dhammaadka iskaashiga Qaramada Midoobay iyo Soomaaliya, balse waa gebagebada cutub ka mid ah taariikhdeenna iyo bilowga mid cusub," ayuu yiri Zenenga.

Wuxuu sheegay in ka-qaybgalka siyaasadeed ee Qaramada Midoobay ee Soomaaliya uu ahaa mid socday muddo ka badan saddex iyo toban sano, kaas oo ku dhisnaa iskaashi iyo la-qabsiga xaaladaha siyaasadeed ee dalka.

Zenenga ayaa xusay in Soomaaliya ay horumar la taaban karo ka sameysay dhismaha hay’adaha dowladda, nidaamka federaalka, ka-qaybgalka siyaasadeed, dib-u-eegista dastuurka iyo ilaalinta xuquuqda aadanaha.

Howlgalka UNTMIS ayaa la aasaasay sannadkii 2024, kaddib markii Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay uu ansixiyay qaraarka tirsigiisu yahay 2753, kaas oo dhigayay in muddo laba sano ah lagu soo afjaro howlgalka siyaasadeed ee ka horreeyay ee UNSOM, lana wareejiyo mas’uuliyadihiisa.

Hawlgalkii UNSOM ayaa la aasaasay sannadkii 2013, isagoo beddelay Xafiiska Siyaasadeed ee Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNPOS), kaas oo shaqeynayay tan iyo 1995.

Intii ay Soomaaliya ku jirtay marxaladaha kala duwan ee dib-u-dhiska dowladnimada, howlgalada Qaramada Midoobay waxay taageero ka geysteen dib-u-heshiisiinta, dhismaha hay’adaha dowladda, geeddi-socodka doorashooyinka, dib-u-eegista dastuurka iyo xoojinta nidaamka federaalka.

Si kastaba ha ahaatee, xiritaanka howlgalka ayaa ku soo beegmaya iyadoo Soomaaliya ay weli wajahayo caqabado siyaasadeed iyo amni, oo ay ugu horreeyaan khilaafaadka doorashooyinka iyo dastuurka, dagaalka Al-Shabaab iyo baahiyaha bani’aadannimo.

Zenenga ayaa sheegay in horumarka Soomaaliya uu ka dhashay dadaalka shacabka Soomaaliyeed iyo iskaashiga dowladda, bulshada rayidka ah, haweenka, dhallinyarada iyo saaxiibbada caalamiga ah.

Wuxuu sidoo kale xusay in weli loo baahan yahay taageero caalami ah si loo ilaaliyo guulaha la gaaray, loona xoojiyo hay’adaha qaranka iyo awoodda dowladda ee maareynta arrimaheeda.

Dhanka kale, George Conway, oo ah Isku-duwaha Qaramada Midoobay ee Soomaaliya, ayaa xaqiijiyay in hay’adaha Qaramada Midoobay ee dalka ka howlgala ay sii wadi doonaan taageerada dhinacyada horumarinta, gargaarka bani’aadannimo iyo xuquuqda aadanaha.

Wuxuu sheegay in Qaramada Midoobay ay sii ahaan doonto saaxiibka Soomaaliya, iyadoo la shaqeyn doonta dowladda federaalka, maamullada xubnaha ka ah federaalka, bulshada rayidka ah iyo ganacsatada.

Sidaas darteed, dhammaadka UNTMIS ma ahan bixitaanka Qaramada Midoobay ee Soomaaliya, balse waa isbeddel ku yimid qaabka ay dalka uga taageeri doonto nabadda, dowlad-dhiska iyo horumarka.

GAROWE ONLINE