Itoobiya oo Turkiga ka Codsatay Taageero ku Saabsan Helitaanka Marin-Badeed

ADDIS ABABA, Itoobiya — Ra’iisul Wasaaraha Abiy Ahmed ayaa Talaadadii sheegay inuu ka codsaday Türkiye taageero diblomaasiyadeed oo ku aaddan dadaalka ay Itoobiya ku doonayso helitaanka marin-badeed, isaga oo arrintaas ku tilmaamay mid ka mid ah qodobadii ugu muhiimsanaa wada-hadalladii uu la yeeshay Madaxweynaha Turkiga intii uu booqashada ku joogay Addis Ababa.

Abiy ayaa shir jaraa’id oo wadajir ah la qabtay Madaxweynaha Turkiga, Recep Tayyip Erdogan, ku sheegay in ay ka wada hadleen “raadinta marin-badeed ee Itoobiya,” isla markaana uu soo dhaweeyay doodaha xooggan ee wax-ku-oolka ahaa ee laga yeeshay arrintaas.

Itoobiya, oo noqotay dal aan lahayn bad tan iyo markii ay Eritrea ka go’day sannadkii 1993, ayaa marar badan ku celcelisay in helitaanka marin-badeed la isku halayn karo uu yahay mudnaan istaraatiiji ah oo qaran.

Booqashada Erdogan ayaa ahayd mid heer sare ah oo naadir ah, waxaana ku weheliyay wasiirrada arrimaha dibadda iyo gaashaandhigga Turkiga iyo masuuliyiin kale. Socdaalkan ayaa ku soo beegmay xilli labada dal ay doonayaan inay sii xoojiyaan xiriirkooda dhaqaale iyo siyaasadeed, iyadoo la xusayo boqol sano guuradii ka soo wareegtay aasaaska xiriirka labada dal oo bilowday 1926.

Labada hoggaamiye ayaa sidoo kale ka wada hadlay ballaarinta ganacsiga, iyadoo mas’uuliyiin Itoobiyaan ah ay sheegeen in labada dhinac ay doonayaan in kor loo qaado ganacsiga si uu u gaaro ugu yaraan $1 bilyan.

Abiy ayaa ku dhiirrigeliyay shirkadaha Turkiga inay kordhiyaan maalgashiga ay ku sameeyaan Itoobiya, oo horey u martigelisa tiro badan oo ka mid ah ganacsiyada Turkiga ee ka howlgala Afrika ka hooseysa Saxaraha, gaar ahaan warshadaha iyo dhismaha.

Dhinacyadu waxay sidoo kale ka wada hadleen iskaashi ku saabsan madallada caalamiga ah, oo ay ku jiraan wada-xaajoodyada cimilada ee la xiriira shirarka COP31, oo marka hore lagu qaban doono Turkiga sannadka soo socda, ka dibna Itoobiya.

Turkiga ayaa sanadihii u dambeeyay kordhiyay hawlgelintiisa diblomaasiyadeed ee Geeska Afrika, isaga oo isu muujiyay inuu yahay lammaane muhiim ah oo dhinacyada ganacsiga, horumarinta iyo dhexdhexaadinta khilaafaadka gobolka kaalin ka qaata.

Abiy ayaa kulamada ku tilmaamay kuwo guul leh oo miro-dhal ah, isaga oo xusay in Ankara ay aqoonsan tahay muhiimadda istaraatiijiga ah ee Itoobiya ee gobolka.

GAROWE ONLINE