Baaritaanka Ilhaan Cumar oo galay marxalad cusub iyo muranka ka taagan dhalashadeeda Mareykanka

Washington — Baaritaanka ay dowladda Mareykanku ku waddo taariikhda socdaalka iyo qaadashada dhalashada Mareykanka ee xildhibaan Ilhaan Cumar ayaa gashay marxalad cusub, iyadoo hay’adaha federaalku ay diiradda saarayaan su’aal ku saabsan da’dii ay jirtay markii ay heshay dhalashada Mareykanka sanadkii 2000.

Kiiskan oo muddo dheer ay hareeyeen eedeymo siyaasadeed ayaa hadda u muuqda mid isku beddelay baaritaan sharci oo saameyn ku yeelan kara mustaqbalka siyaasadeed iyo xaaladda muwaadinnimo ee Ilhaan Cumar, oo ka tirsan Xisbiga Dimuqraadiga, kana mid ah siyaasiyiinta sida weyn u dhaliila Madaxweyne Donald Trump.

Baaritaanka ayaa sii xoogaystay markii 12-kii Oktoobar ay saraakiisha federaalku baaritaan ku sameeyeen guriga Ilhaan Cumar ee agagaarka Washington. Dowladda Mareykanka weli ma soo bandhigin caddeymaha ay ku saleysay baaritaankaas.

Muranka da’da Ilhaan Cumar

Qodobka ugu weyn ee baaritaanku ku saabsan yahay ayaa ah in Ilhaan Cumar ay jirtay 17 sano ama 18 sano markii ay heshay dhalashada Mareykanka.

Ilhaan Cumar waxay sheegtay inay ku dhalatay magaalada Muqdisho 4-tii Oktoobar 1982, isla markaana ay Mareykanka ku timid qaxooti ahaan sanadkii 1995, kaddib markii qoyskeedu ka soo cararay dagaalladii sokeeye ee Soomaaliya.

Waxay sheegtay inay dhalashada Mareykanka ka heshay sanadkii 2000, iyadoo ka faa’iidaysatay dhalashada uu qaatay aabbaheed oo geeriyooday.

Sharciga Mareykanka ayaa carruurta buuxisa shuruudaha qaarkood u oggolaanaya inay dhalashada ka helaan waalidkood, haddii aysan weli gaarin da’da 18 sano.

Hase yeeshee, baarayaashu waxay doonayaan inay xaqiijiyaan in Ilhaan Cumar ay dhab ahaan ka yarayd 18 sano xilligaas.

Shakiga ayaa ka dhashay xog hore oo sanadka dhalashadeeda ku sheegaysay 1981, halka xogta ay hadda ku adkaysanayso ay tahay 1982.

Sanadkii 2019, shaqaalaha xafiiskeeda ayaa codsaday in la saxo sanadka dhalashadeeda ee ku qornaa xogta Maktabadda Sharci-dejinta Minnesota. Mas’uuliyiinta maktabadda ayaa sheegay in isbeddelkaas lagu sameeyay codsi ka yimid xafiiskeeda, balse aan la hayn dukumentiyo madax-bannaan oo xaqiijinaya taariikhda cusub.

Xafiiska Ilhaan Cumar ayaa ku tilmaamay kala duwanaanshahaas khaladaad dhinaca diiwaangelinta ah.

Dagaalladii Soomaaliya iyo dhibaatada diiwaannada dhalashada

Mid ka mid ah caqabadaha ugu waaweyn ee baaritaanka horyaalla ayaa ah helitaanka dukumentiyo rasmi ah oo muujinaya taariikhda dhalashada Ilhaan Cumar.

Burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya sanadkii 1991 ayaa sababay in la waayo ama la burburiyo diiwaanno badan oo dowladeed, kuwaas oo ay ku jireen xogta dhalashada iyo aqoonsiga muwaadiniinta.

Kumanaan Soomaali ah oo dagaallada ka qaxay ayaa gaaray xeryaha qaxootiga Kenya iyagoo aan wadan shahaadooyin dhalasho iyo dukumentiyo kale oo aqoonsi.

Dad badan oo qaxooti ahaan loogu wareejiyay Mareykanka ayaa aqoonsigooda lagu saleeyay dukumentiyadii ay hay’adaha Qaramada Midoobay ka diyaariyeen xeryaha qaxootiga.

Professor Muna Saleh oo ka tirsan Jaamacadda Ohio State, kana faalloota dib-u-dejinta qaxootiga Soomaaliyeed, ayaa sheegtay in dad badan oo Soomaali ah aysan markii horeba lahayn diiwaanno dhalasho oo rasmi ah.

Waxay sidoo kale tilmaantay in hay’adaha qaxootigu mararka qaarkood dadka aan la aqoon taariikhda dhalashadooda u qori jireen 1-da Janaayo.

Arrintan ayaa ka dhigaysa in helitaanka caddeyn aan muran ku jirin oo ku saabsan da’da Ilhaan Cumar ay noqon karto mid aad u adag.

Qoyska Ilhaan Cumar oo baaritaanka lagu soo daray

Baaritaanku kuma koobna oo keliya Ilhaan Cumar, balse wuxuu sidoo kale taabanayaa xubno ka tirsan qoyskeeda.

Sida ay werisay The New York Times, baarayaashu waxay eegayaan suurtagalnimada in aabbaheed uu xog aan sax ahayn ama aan dhammaystirnayn ku gudbiyay codsiyadii socdaalka iyo dhalashada Mareykanka.

Waxaa sidoo kale la baarayaa in xubno qoyska ka tirsan ay qariyeen macluumaad saameyn ku yeelan karay sharciyadda socdaalkooda.

Sahra Noor oo ah walaasha Ilhaan Cumar ayaa ka mid ah xubnaha qoyska ee loo diray amarro sharci oo ku saabsan inay ka hor muuqdaan guddi xeerbeegti federaal ah oo ku yaalla Minnesota.

Warbixintu waxay sidoo kale sheegtay in saraakiishu la wareegeen telefoon ay lahayd Sahra Noor, kaas oo ay ku jireen farriimo qoyska dhex maray oo la xiriiray arrimaha socdaalka.

Hase yeeshee, weli ma cadda in xogtaas ay ka dhalan doonto dacwad ciqaabeed ama inay caddeyn u noqon karto eedeymaha dowladda.

Trump oo cadaadis siyaasadeed ku haya Ilhaan Cumar

Madaxweyne Donald Trump ayaa muddo dheer Ilhaan Cumar ku eedeynayay inay si sharci-darro ah ku heshay dhalashada Mareykanka.

Trump ayaa dhawaan sheegay in Ilhaan Cumar ay wajihi karto masaafurin, isagoo mar kale ku tilmaamay qof aan daacad ahayn.

Madaxweyne ku-xigeenka Mareykanka JD Vance ayaa sidoo kale bishii Maarso sheegay inuu aaminsan yahay in Ilhaan Cumar ay ku kacday khiyaano la xiriirta socdaalka.

Dhanka kale, Ilhaan Cumar ayaa si adag u beenisay dhammaan eedeymahaas, iyadoo baaritaanka ku tilmaantay awoodda dowladda oo loo adeegsanayo cadaadis siyaasadeed.

Waxay ku adkaysanaysaa inay si sharci ah ku heshay dhalashada Mareykanka, isla markaana aysan jirin wax khiyaano ah oo ay ku kacday.

Waxaa xusid mudan in baaritaanno hore oo lagu sameeyay taariikhdeeda socdaalka aysan keenin in dacwado lagu soo oogo xildhibaanada. 

Dowladda Mareykanka ma kala noqon kartaa dhalashada Ilhaan Cumar?

Haddii baarayaashu helaan caddeymo muujinaya in Ilhaan Cumar aysan sharci ahaan xaq u lahayn dhalashada ay heshay sanadkii 2000, dowladda Mareykanka waxay qaadi kartaa tallaabooyin sharci oo kala duwan.

Waxaa ka mid noqon kara in maxkamad federaal ah loo gudbiyo dacwad lagu doonayo in lagala noqdo dhalashada, ama in la isku dayo in la buriyo shahaadadeeda dhalashada iyo baasaboorkeeda.

Si kastaba, tallaabooyinkaas ma aha kuwo si fudud loogu fulin karo go’aan siyaasadeed oo keliya.

Sharciga Mareykanka iyo go’aannadii hore ee Maxkamadda Sare ayaa dhigaya in dhalashada qofka lagala noqon karo oo keliya iyadoo la buuxiyay shuruudo sharci oo adag, gaar ahaan marka la caddeeyo khiyaano ama qarin macluumaad muhiim ah.

Ilhaan Cumar waxay xaq u leedahay inay maxkamadaha ka difaacato dhalashadeeda iyo sharciyadda ay ku heshay.

Su’aalaha weli jawaabta loo la’yahay

Baaritaanka ayaa sidoo kale keenay muran cusub oo ku saabsan magaca Ilhaan Cumar.

Dukumenti ay dacwad-oogayaasha federaalku maxkamadda u gudbiyeen ayay ku isticmaaleen magaca Ilhan Nur Said Elmi, iyagoo soo jeediyay in magaca ay hadda isticmaasho uu yahay magac kale.

Dowladda Mareykanka weli ma sharxin sababta ay magacaas u adeegsatay ama caddeymaha ay ku saleysay.

Waxaa sidoo kale aan weli la shaacin dukumentiga ay saraakiisha federaalku ku heleen oggolaanshaha baaritaanka gurigeeda, kaas oo laga yaabo inuu iftiimiyo sababaha iyo baaxadda baaritaanka.

Warbaahinta Mareykanka ayaa maxkamadda ka codsatay in dukumentigaas loo soo bandhigo dadweynaha.

Kiiska Ilhaan Cumar ayaa hadda isku xiraya saddex arrimood oo xasaasi ah: sharciyada dhalashada Mareykanka, raadadkii burburka Soomaaliya ee ku reebmay diiwaannada qaxootiga, iyo khilaafka siyaasadeed ee u dhexeeya maamulka Trump iyo xildhibaanadda Soomaaliyeed ee Congress-ka.

Inkasta oo baaritaanku gaaray marxalad cusub, haddana weli ma jiraan caddeymo si rasmi ah dadweynaha loogu soo bandhigay oo xaqiijinaya in Ilhaan Cumar ay ku kacday khiyaano socdaal.

Go’aanka ugu dambeeya ee ku saabsan sharciyadda dhalashadeeda wuxuu ku xirnaan doonaa caddeymaha ay dowladda soo bandhigto iyo sida maxkamaduhu u qiimeeyaan.

GAROWE ONLINE