Lafta-Gareen oo ugu baaqay Xasan Sheekh inuu xilka ka dego

MUQDISHO — Madaxweynihii hore ee dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed Lafta-Gareen, ayaa Isniintii ku baaqay in ciidamada dowladda federaalka laga saaro gobollada Bay, Bakool iyo Shabeellaha Hoose, isaga oo sidoo kale Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ugu baaqay inuu xilka ka dego.

Warqad furan oo uu u diray shacabka Soomaaliyeed, mucaaradka, hoggaamiyeyaasha siyaasadda iyo saaxiibada caalamka, ayuu Lafta-Gareen dowladda federaalka ku eedeeyay inay awood ciidan u adeegsanayso sidii ay Koonfur Galbeed ugu meelmarin lahayd nidaam siyaasadeed oo ay iyadu doorbidayso. Wuxuu ku baaqay wada-hadallo lagu heshiinayo hannaan cusub oo doorasho oo maamulkaas laga hirgeliyo.

“Shacabka Koonfur Galbeed waxay xaq u leeyihiin inay hoggaamiyeyaashooda ku doortaan hannaan doorasho oo lagu heshiiyey, ee aan xoog lagu soo rogin,” ayaa lagu yiri warqadda.

Lafta-Gareen ayaa sheegay in khilaafka kala dhexeeya Xasan Sheekh uu ka dhashay wax-ka-beddellada dastuurka iyo hannaanka doorashooyinka Soomaaliya. Wuxuu sheegay inuu taageersanaa in Koonfur Galbeed laga qabto doorasho heer maamul-goboleed ah kaddib markii muddo-xileedkiisu dhammaaday, balse uu diiday waxa uu ku tilmaamay isku day ay dowladda federaalku ku go'aaminayso waqtiga doorashada maamulkaas.

Wuxuu Xasan Sheekh ku eedeeyay inuu markii dambe ciidamo federaal ah u diray magaalada Baydhabo si xilka looga tuuro maamulkiisa.

Lafta-Gareen ayaa sidoo kale ku eedeeyay ciidamada dowladda federaalka inay taageero ka heleen Al-Shabaab iyo diyaaradaha dagaalka ee F-16 ee Turkiga intii lagu jiray howlgallada ka dhanka ahaa maamulkiisa. Wuxuu xusay weerar la sheegay in lagu bartilmaameedsaday Jeneraal Mahad Cabdiraxmaan Aadan, oo loo yaqaan Mahad Shub, magaalada Doolow.

Hase yeeshee, warqadda kuma uusan soo bandhigin caddeymo si madax-bannaan loo xaqiijin karo oo taageeraya eedeymahaas. Dowladda Soomaaliya iyo mas'uuliyiinta Turkiga midkoodna si cad uma xaqiijin in diyaaradaha F-16 ee Turkiga loo adeegsaday weerarro ka dhan ah ciidamada taabacsan Lafta-Gareen.

Wuxuu sidoo kale dowladda federaalka ku eedeeyay inay ciidamada Daraawiishta ee taabacsan u soo bandhigayso dagaalyahanno Al-Shabaab ah, si ay ugu marmarsiyootaan tallaabooyinka milatari ee ka dhanka ah.

Eedeymahan ayaa imaanaya iyadoo xiriirka labada dhinac uu si weyn u xumaaday. 13-kii Oktoobar, Guddiga Qaran ee Ka-hortagga Lacag-dhaqidda iyo Maalgelinta Argagixisada ee Soomaaliya ayaa cunaqabateyn maaliyadeed ku soo rogay Lafta-Gareen iyo sagaal qof oo kale, iyaga oo ku eedeeyay tuhunno la xiriira Al-Shabaab, isla markaana amray hay'adaha maaliyadeed inay xannibaan hantidooda.

Guddigu wuxuu sheegay inuu dib u eegay xog muujinaysa tuhunno ku saabsan wada-shaqeyn lala yeeshay ama taageero maaliyadeed oo la siiyay kooxda hubeysan, balse si dadweyne ah uma uusan soo bandhigin caddeymaha gaarka ah ee qof kasta lagu eedeeyay. Lafta-Gareen iyo xulafadiisa ayaa diiday eedeymaha sheegaya inay la shaqeeyaan Al-Shabaab.

Dhanka kale, ciidamada Lafta-Gareen ayaa bishan horumar dhuleed ka sameeyay gobolka Bay, iyaga oo la wareegay Qansaxdheere, Buurhakaba iyo Bardaale, sida ay sheegeen dadka deegaanka iyo wararka maxalliga ah. Waxay sidoo kale galeen deegaanno kale, taas oo dagaalka ka ballaarisay Baydhabo oo markii hore ahayd halka uu khilaafku inta badan ka socday.

Lafta-Gareen ayaa dowladda federaalka ku eedeeyay inay cabsi gelinayso saxafiyiinta ka waramaya colaadda, isla markaana ay faafisay sawir la beddelay oo si been ah mas'uul ka tirsan dhiniciisa ugu xiriirinaya taliye Al-Shabaab ah.

Ururka Suxufiyiinta Soomaaliyeed (SJS) ayaa Talaadadii sheegay in saxafiyiinta Koonfur Galbeed ay la kulmeen xarig, hanjabaad iyo cabsi gelin uga imaanaysa dhinacyada kala duwan ee dagaalka. Ururku wuxuu sheegay in shan saxafi ay gobolka ka baxsadeen tan iyo dabayaaqadii Agoosto, halka siddeed kale ay dhuumaaleysi ku jiraan. Wuxuu sidoo kale diiwaangeliyay xarigga saxafi reer Buurhakaba ah oo ay ciidamada taabacsan Lafta-Gareen xireen kaddib markii ay magaalada la wareegeen.

Lafta-Gareen wuxuu ku baaqay in si degdeg ah loo joojiyo howlgallada milatari, ciidamada federaalka laga saaro deegaannada ay joogaan, la joojiyo hanjabaadaha ka dhanka ah shacabka iyo saxafiyiinta, isla markaana la bilaabo wada-hadallo loo dhan yahay oo ku saabsan hannaanka doorashooyinka Koonfur Galbeed.

Wuxuu sidoo kale mucaaradka Soomaaliyeed iyo saaxiibada caalamka ugu baaqay inay taageeraan dadaallada dhexdhexaadinta, isla markaana cadaadis saaraan dowladda federaalka si ay ugu soo laabato miiska wada-hadallada.

Mid ka mid ah dalabaadkiisa ugu adag, Lafta-Gareen wuxuu Xasan Sheekh ugu baaqay “inuu xilka ka dego ka hor inta uusan khilaafku sii qoto dheeraan.”

Dagaallada u dhexeeya ciidamada federaalka iyo kuwa taageera maamulka hadda jira ee Koonfur Galbeed, iyo ciidamada Daraawiishta ee taabacsan Lafta-Gareen, ayaa tan iyo Agoosto dhowr jeer ka qarxay Baydhabo, iyaga oo sababay iska horimaadyo culus.

Khilaafkan ayaa ku soo beegmaya iyadoo Soomaaliya ay sidoo kale wajaheyso ismariwaa siyaasadeed oo heer qaran ah oo la xiriira wax-ka-beddellada dastuurka iyo hannaanka doorashooyinka federaalka, xilli ciidamada ammaanku ay weli howlgallo ka dhan ah Al-Shabaab ka wadaan koonfurta iyo bartamaha dalka.

GAROWE ONLINE