Soomaaliya iyo Turkiga oo kala saxiixday heshiis kalluumeysi

ANKARA — Sanduuqa hawlgabka ciidanka Turkiga ee OYAK iyo Wasaaradda Kalluumeysiga iyo Dhaqaalaha Buluugga ah ee Soomaaliya ayaa Arbacadii kala saxiixday heshiis istiraatiiji ah oo iskaashi iyo adeegyo ah, kaas oo lagu horumarinayo loogana wada shaqeynayo waaxda kalluumeysiga.

Xafladda saxiixa, oo ka dhacday xarunta OYAK ee caasimadda Turkiga ee Ankara, ayaa waxaa ka qeyb galay Wasiirka Difaaca Turkiga Yaşar Güler, Wasiirka Dekedaha iyo Gaadiidka Badda Soomaaliya Cabdulqaadir Maxamed Nuur, Wasiirka Kalluumeysiga iyo Dhaqaalaha Buluugga ah ee Soomaaliya Axmed Xasan Aadan, Taliyaha Guud ee Ciidamada Turkiga Jen. Selçuk Bayraktaroğlu, Guddoomiyaha OYAK Zekai Aksakallı iyo Agaasimaha Guud ee OYAK Murat Yalçintaş.

Heshiiskan ayaa ujeedkiisu yahay in hawlaha kalluumeysiga ee Soomaaliya lagu fuliyo nidaam dhexe, waara oo si buuxda loo diiwaangeliyay, si loo ilaaliyo kheyraadka badda loona xaqiijiyo maamul hufan.

Sida ku cad heshiiska, shirkad lagu magacaabo SOMTURK, oo loo aas-aasay qaabkan cusub, ayaa mas’uul ka noqon doonta dhammaan habraacyada bixinta ruqsadaha la xiriira kalluumeysiga ee aagga dhaqaalaha gaarka ah ee Soomaaliya (EEZ). Ruqsadaha kalluumeysiga ee biyaha dhuleed ee Soomaaliya waxaa si gaar ah u bixin doonta SOMTURK.

Heshiiska ayaa suurta gelinaya isticmaalka waara ee kheyraadka badeed ee hodanka ah ee Soomaaliya, iyadoo sidoo kale siinaya waaxda kalluumeysiga Turkiga fursad ay ku gaarto biyaha Soomaaliya, kuwaas oo lagu tilmaamo inay ka mid yihiin meelaha kalluunka ugu badan dunida.

Sidoo kale, heshiisku wuxuu xoojinayaa iskaashiga dhaqaale, ganacsi iyo farsamo ee labada dal, waxaana la filayaa inuu dhiso hannaan dakhli oo taageera yoolalka soo-celinta waara ee OYAK, oo ah sanduuq hawlgab oo dhameystira nidaamka rasmiga ah.

Intaa waxaa dheer, heshiiska ayaa la filayaa inuu kordhiyo shaqo-abuurka iyada oo la horumarinayo warshadaha farsamaynta kalluunka iyo hawlaha la xiriira, inuu xoojiyo dhaqaalaha maxalliga ah, isla markaana hubiyo in qiimaha dheeraadka ah ee la abuuro uu ka faa’iideysto shacabka Soomaaliyeed.

Soomaaliya iyo Turkiga ayaa leh xiriir dhaqaale, diblomaasiyadeed iyo mid militari oo dhow tan iyo booqashadii Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdoğan ee Soomaaliya sanadkii 2011, taas oo ka dhigtay hoggaamiyihii ugu horreeyay ee aan Afrikaan ahayn ee booqda dalka muddo ka badan 20 sano.

Turkiga ayaa sidoo kale Soomaaliya ka hirgeliyay in ka badan 150 mashruuc oo gargaar iyo horumarineed oo ay fulisay Hay’adda Iskaashiga iyo Isuduwidda Turkiga (TIKA) tan iyo 2011, wuxuuna ku leeyahay Muqdisho safaaraddiisa ugu weyn qaaradda Afrika, iyo sidoo kale saldhiggiisa militari ee ugu weyn ee dibadda, halkaas oo lagu tababaro Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.

GAROWE ONLINE